پس از تشخیص سرطان، ممکن است پزشک درباره «گرید» و «مرحله» بیماری صحبت کند. شباهت ظاهری این اصطلاحات و استفاده از اعداد در هر دو سیستم باعث می‌شود بعضی بیماران تصور کنند گرید ۳ همان مرحله ۳ سرطان است.
این برداشت صحیح نیست.
گرید سرطان نشان می‌دهد سلول‌های تومور زیر میکروسکوپ چه ویژگی‌هایی دارند؛ اما مرحله سرطان نشان‌دهنده میزان گسترش بیماری در بدن است.
این دو شاخص می‌توانند به انتخاب درمان و برآورد رفتار احتمالی بیماری کمک کنند، اما اطلاعات متفاوتی ارائه می‌دهند.
گرید سرطان چیست؟
گرید یا Tumor Grade بر اساس بررسی ویژگی‌های میکروسکوپی سلول‌ها و ساختار تومور تعیین می‌شود.
متخصص پاتولوژی ممکن است میزان شباهت سلول‌های سرطانی به سلول‌های طبیعی، الگوی رشد، فعالیت تکثیری و سایر ویژگی‌های اختصاصی را ارزیابی کند.
سیستم درجه‌بندی به نوع سرطان بستگی دارد.
در بعضی تومورها از درجات ۱ تا ۳ استفاده می‌شود و در برخی دیگر سیستم متفاوتی وجود دارد.
آیا گرید بالا به معنی رشد سریع سرطان است؟
گرید بالاتر در بسیاری از سرطان‌ها با رفتار تهاجمی‌تر ارتباط دارد، اما سرعت واقعی رشد و پیش‌آگهی به عوامل متعدد دیگری نیز بستگی دارد.
برای مثال، ویژگی‌های مولکولی، مرحله بیماری و پاسخ به درمان می‌توانند بر سیر بیماری اثر بگذارند.
بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس گرید، زمان رشد تومور یا احتمال عود را به‌طور قطعی پیش‌بینی کرد.
مرحله سرطان چیست؟
مرحله یا Stage وسعت بیماری را نشان می‌دهد.
مرحله‌بندی ممکن است بر اساس اندازه تومور اولیه، میزان تهاجم موضعی، وضعیت غدد لنفاوی و وجود متاستاز دوردست انجام شود.
در بسیاری از سرطان‌های جامد از سیستم TNM استفاده می‌شود.
اما همه سرطان‌ها با TNM مرحله‌بندی نمی‌شوند.
سیستم TNM چگونه عمل می‌کند؟
T به ویژگی‌های تومور اولیه، N به غدد لنفاوی منطقه‌ای و M به متاستاز دوردست مربوط است.
معنای دقیق هر دسته به نوع سرطان بستگی دارد.
برای مثال، T2 در سرطان پستان لزوماً همان مفهوم T2 در سرطان رکتوم را ندارد.
بنابراین اعداد TNM فقط در چارچوب سرطان مشخص قابل تفسیر هستند.
جدول مقایسه گرید و مرحله سرطان
ویژگی | Grade | Stage |
هدف | توصیف ویژگی‌های بافتی | تعیین وسعت بیماری |
روش اصلی | بررسی پاتولوژی | ترکیب داده‌های بالینی و تشخیصی |
معنی عدد بالاتر | در بسیاری از تومورها درجه بافتی بالاتر | معمولاً وسعت بیشتر بیماری |
کاربرد | ارزیابی رفتار زیستی تومور | انتخاب درمان و برآورد پیش‌آگهی |
وابستگی به نوع سرطان | بسیار زیاد | بسیار زیاد |
آیا گرید ۳ سرطان همان مرحله ۳ است؟
خیر.
یک سرطان می‌تواند از نظر بافت‌شناسی گرید ۳ داشته باشد و در مرحله اولیه تشخیص داده شود.
همچنین ممکن است توموری با گرید پایین‌تر، به علت گسترش بیماری در مرحله پیشرفته‌تری قرار گیرد.
برای مثال، در یک بیمار ممکن است نمونه‌برداری ویژگی‌های پاتولوژیک پرخطر نشان دهد، اما بررسی‌های مرحله‌بندی متاستاز دوردست را مشخص نکنند.
گرید و مرحله هر دو اهمیت دارند، اما جایگزین یکدیگر نیستند.
تفاوت مرحله بالینی و مرحله پاتولوژیک چیست؟
مرحله بالینی بر اساس اطلاعاتی که معمولاً پیش از درمان قطعی در دسترس هستند تعیین می‌شود.
این اطلاعات می‌توانند شامل معاینه، تصویربرداری، آندوسکوپی و نمونه‌برداری باشند.
مرحله پاتولوژیک در سرطان‌های مناسب با اطلاعات حاصل از جراحی و بررسی بافت کامل‌تر می‌شود.
در گزارش‌ها ممکن است از پیشوند c برای مرحله بالینی و p برای مرحله پاتولوژیک استفاده شود.
اگر بیمار پیش از جراحی درمان دریافت کرده باشد، ممکن است ارزیابی با پیشوند y توصیف شود.
تفسیر این پیشوندها باید با توجه به قواعد همان نوع سرطان انجام شود.
آیا مرحله ۴ همیشه به معنی گرید بالا است؟
خیر.
مرحله پیشرفته بیماری و درجه بالای تومور دو مفهوم متفاوت هستند.
وجود متاستاز دوردست می‌تواند مرحله بیماری را مشخص کند، حتی اگر گرید بافت‌شناسی تومور بالا نباشد.
همچنین برخی تومورهای درجه بالا ممکن است در مرحله موضعی تشخیص داده شوند.
کدام‌یک در انتخاب درمان مهم‌تر است؟
پاسخ به نوع سرطان بستگی دارد.
در برخی بیماری‌ها، مرحله بالینی عامل اصلی انتخاب درمان است، درحالی‌که گرید نیز در تصمیم‌گیری اهمیت دارد.
برای مثال، در سرطان پروستات، گروه درجه ISUP و PSA همراه با مرحله بالینی در ارزیابی خطر استفاده می‌شوند.
در برخی سرطان‌های پستان نیز درجه تومور، گیرنده‌های هورمونی، HER2 و مرحله بیماری در کنار یکدیگر بررسی می‌شوند.
هیچ‌کدام از این شاخص‌ها نباید بدون توجه به سایر اطلاعات تفسیر شوند.
آیا گرید یا مرحله سرطان پس از درمان تغییر می‌کند؟
نتایج بررسی‌های پس از درمان ممکن است اطلاعات تازه‌ای درباره پاسخ تومور یا وسعت باقی‌مانده بیماری ارائه دهند.
اما مرحله ثبت‌شده در زمان تشخیص با یافته‌های بعدی یکسان نیست.
برای مثال، در بیمارانی که پیش از جراحی شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی دریافت می‌کنند، گزارش پاتولوژی پس از درمان ممکن است با پیشوند yp ارائه شود.
این یافته به میزان بیماری باقی‌مانده پس از درمان اشاره دارد و نباید بدون توجه به درمان قبلی با مرحله اولیه مقایسه شود.
آیا گرید بالا حتماً به درمان شدیدتر نیاز دارد؟
نه به‌صورت مستقل.
درجه بالا ممکن است احتمال استفاده از درمان فعال‌تر را افزایش دهد، اما تصمیم نهایی باید بر اساس نوع و مرحله سرطان، ویژگی‌های مولکولی و شرایط بیمار اتخاذ شود.
گاهی درمان انتخابی با وجود گرید بالا، به علت مرحله بسیار محدود بیماری متفاوت است.
در مقابل، بعضی تومورهای درجه پایین ممکن است به دلیل محل یا وسعت بیماری به درمان جدی نیاز داشته باشند.
سؤالات متداول
۱. آیا گرید ۳ سرطان خطرناک‌تر از گرید ۱ است؟
در بسیاری از سرطان‌ها گرید بالاتر با رفتار تهاجمی‌تر ارتباط دارد، اما میزان خطر به نوع سرطان، مرحله بیماری و ویژگی‌های دیگر نیز وابسته است.
۲. آیا مرحله ۲ سرطان یعنی گرید ۲؟
خیر. مرحله و گرید دو سیستم متفاوت هستند و اعداد آن‌ها الزاماً ارتباط مستقیمی ندارند.
۳. آیا مرحله سرطان فقط با جواب پاتولوژی تعیین می‌شود؟
نه همیشه. در بسیاری از بیماران، تصویربرداری، معاینه و سایر بررسی‌ها نیز برای تعیین مرحله ضروری هستند.
جمع‌بندی
گرید و مرحله سرطان دو شاخص مستقل و مکمل هستند.
گرید به ویژگی‌های میکروسکوپی تومور مربوط است، درحالی‌که مرحله میزان گسترش بیماری را توصیف می‌کند.
تشخیص صحیح تفاوت این دو مفهوم می‌تواند از برداشت‌های نادرست درباره نتیجه پاتولوژی جلوگیری کند.
پزشک برای انتخاب درمان مناسب، اطلاعات گرید و مرحله را در کنار سایر ویژگی‌های بیماری بررسی می‌کند.
منابع علمی معتبر
۱. National Cancer Institute.
Tumor Grade.
https://www.cancer.gov/about-cancer/diagnosis-staging/diagnosis/tumor-grade
۲. National Cancer Institute.
Cancer Staging.
https://www.cancer.gov/about-cancer/diagnosis-staging/staging
۳. National Cancer Institute.
Surgical Pathology Reports.
https://www.cancer.gov/about-cancer/diagnosis-staging/diagnosis/pathology-reports-fact-sheet
دیدگاهها
۰ دیدگاهدیدگاه شما پس از بررسی نمایش داده می‌شود.
هنوز دیدگاهی منتشر نشده است.